Wie een cataractoperatie plant, krijgt vroeg of laat de vraag: kies je een monofocale of multifocale lens? De troebele ooglens wordt tijdens de ingreep vervangen door een kunstlens (intraoculaire lens of IOL), en het type lens bepaalt mee hoe je na de operatie ziet. Bij Oogcentrum Medipolis in Wilrijk krijgen we hier dagelijks vragen over.
Hieronder vind je de antwoorden op de vragen die patiënten ons het vaakst stellen. Kort en direct eerst, daarna de uitleg.
Monofocale of multifocale lens: wat is het verschil?
Kort gezegd: een monofocale lens geeft scherp zicht op één afstand, een multifocale lens op meerdere afstanden.
Bij een monofocale lens is er maar één brandpunt: de oogarts stelt hem in op veraf of op dichtbij, en die instelling verandert niet meer. Een multifocale lens bevat verschillende optische zones die het licht van dichtbij, van halfweg (denk aan een computerscherm) en van veraf op het netvlies bundelen. Zo kan je na de operatie op meerdere afstanden scherp zien zonder telkens een bril te moeten zoeken.
Heb ik na een monofocale lens nog een bril nodig?
Ja, meestal wel. Als je lens op veraf staat, heb je een leesbril nodig voor de krant of je smartphone. Staat hij op dichtbij, dan draag je een bril om te rijden of tv te kijken.
De meeste mensen kiezen voor scherp zicht in de verte. Dat helpt bij autorijden, gezichten herkennen en tv kijken. Het voordeel van een monofocale lens is dat het beeld op die ene afstand heel zuiver is, met een goed contrast, ook bij weinig licht. Het is de meest gebruikte kunstlens wereldwijd en al decennialang een betrouwbare keuze.
Kan ik met een multifocale lens helemaal zonder bril?
Vaak grotendeels, maar niet altijd volledig. Veel patiënten met multifocale lenzen in beide ogen doen hun dagelijkse activiteiten zonder bril: lezen, koken, werken aan de computer, sporten. Voor heel kleine lettertjes of bij zwak licht kan een lichte leesbril soms toch nog handig zijn.
Het grote pluspunt is het comfort: je schakelt vlot van de ene taak naar de andere zonder van bril te wisselen. Voor wie actief is en vrijheid van een bril belangrijk vindt, kan dat een echte verbetering van de levenskwaliteit betekenen.
Wat zijn de nadelen van een multifocale lens?
Halo’s rond lichtbronnen en iets minder contrast in het donker. Omdat het licht verdeeld wordt over meerdere zones, merken sommige mensen ’s nachts kringen rond lampen of koplampen. De hersenen wennen daar doorgaans aan, maar dat vraagt tijd: we spreken van neuroadaptatie.
In schemerlicht kan het contrast wat lager liggen dan met een monofocale lens. Goede verlichting bij het lezen helpt en is sowieso aan te raden. Wie veel ’s nachts rijdt of een beroep heeft waarin fijn contrast cruciaal is, bespreekt dit best uitgebreid met de oogarts.
Wat is monovisie en is dat iets voor mij?
Monovisie betekent: één oog voor veraf, het andere voor dichtbij, telkens met een monofocale lens. Zo krijg je bruikbaar zicht op beide afstanden zonder multifocale lens.
Dit is een goed ingeburgerde techniek. Het nadeel is dat het dieptezicht wat afneemt: afstanden inschatten of een bewegende bal vangen kan in het begin lastiger zijn. Er is ook een aanpassingsperiode nodig omdat elk oog anders kijkt, en sommige mensen ervaren wat schittering bij nacht. Daarom testen we bij Oogcentrum Medipolis vooraf met contactlenzen of proefglazen of je hersenen dit comfortabel verdragen.
Wat wordt terugbetaald in België?
De standaardoperatie met een monofocale lens wordt grotendeels terugbetaald door het ziekenfonds. Kies je voor een premiumlens, zoals een multifocale of torische lens (die ook astigmatisme corrigeert), dan betaal je daarvoor een opleg.
Hoeveel die opleg bedraagt, hangt af van het type lens en je situatie. Je krijgt hierover vooraf duidelijke informatie tijdens de consultatie, zodat je met kennis van zaken kan beslissen.
Hoe kies ik de juiste cataractlens?
Door je levensstijl en je ogen samen te bekijken met de oogarts. Een cataractlens kiezen doe je niet alleen: tijdens de consultatie meten we je ogen op, bekijken we je sterkte en eventuele andere oogaandoeningen, en bespreken we wat je dagelijks doet.
Lees je graag? Rij je veel, ook ’s nachts? Werk je uren aan een scherm, of ben je vaak buiten aan het sporten? Al die dingen wegen mee. Niet elke lens is bovendien geschikt voor elk oog: bij bepaalde netvlies- of hoornvliesproblemen raadt de oogarts een multifocale lens af. Uiteindelijk bepaalt de oogarts samen met jou welke optie het meest zinvol is.
Twijfel je nog tussen een monofocale of multifocale lens? Maak een afspraak bij Oogcentrum Medipolis aan de Boomsesteenweg in Wilrijk. Ons team neemt de tijd om je ogen te onderzoeken en alle opties rustig met je te overlopen, zodat je een keuze maakt die past bij hoe jij leeft en kijkt.